Eklem kıkırdağı, kemiklerin birbirine sürtünmesini engelleyen, amortisör görevi gören dayanıklı bir yapıdır. Ancak kan damarı içermediği için hasar gördüğünde vücut burayı kendiliğinden iyileştiremez.
Hasar Nedenleri: Spor yaralanmaları, ani travmalar, yaşa bağlı aşınmalar veya aşırı kilo.
Belirtiler: Eklemde şişlik, hareket sırasında "takılma" hissi, sertlik ve yük bindiğinde artan keskin ağrı.
Tedavi Mantığı: Küçük hasarlarda biyolojik onarım (kök hücre, PRP), büyük hasarlarda ise cerrahi müdahaleler (mikrokırık, kıkırdak nakli) tercih edilir.
Kıkırdak tedavisi, hasarın derecesine ve hastanın yaşam tarzına göre kişiselleştirilir:
Genç ve Aktif Bireyler: Spor yaralanması sonrası oluşan bölgesel kıkırdak kayıpları olanlar.
Erken Evre Aşınması Olanlar: Henüz tam kemik teması (ileri derece kireçlenme) başlamamış hastalar.
Konservatif Tedaviye Yanıt Vermeyenler: İlaç, fizik tedavi veya dinlenme ile ağrısı geçmeyen kişiler.
Mekanik Engeli Olanlar: Eklemi kilitlenen veya hareket kısıtlılığı yaşayanlar.
Tedavi süreci, seçilen yönteme göre farklılık gösterir:
Ameliyatsız Yöntemler (Enjeksiyonlar)PRP ve Kök Hücre: Hastanın kendi kanından veya yağından alınan hücrelerin ekleme enjekte edilerek doku kalitesinin artırılması.
Hyaluronik Asit: Eklem içi sıvı takviyesi ile sürtünmenin azaltılması.
Cerrahi Yöntemler (Artroskopik/Kapalı)Mikrokırık Yöntemi: Kemikte küçük delikler açılarak bölgeye kök hücre göçü sağlanması ve yeni doku oluşumunun tetiklenmesi.
Mozaikplasti (Kıkırdak Nakli): Eklemin yük taşımayan bölgesinden alınan kıkırdağın, hasarlı bölgeye nakledilmesi.
Kıkırdak Hücresi Kültürü (ACI): Laboratuvar ortamında çoğaltılan hücrelerin hasarlı alana yerleştirilmesi.
Kıkırdak kendi kendine iyileşir mi?
Maalesef hayır. Damarsız bir yapı olduğu için tıbbi müdahale olmadan iyileşme kapasitesi çok düşüktür.
Ameliyattan sonra ne zaman yürürüm?
İşleme bağlı değişmekle birlikte, genellikle 4-6 hafta koltuk değneği kullanılması gerekebilir.
Kilo vermek kıkırdağı korur mu?
Evet. Verilen her 1 kilo, diz eklemine binen yükü yaklaşık 4 kat azaltarak hasarın ilerlemesini yavaşlatır.
PRP tedavisi kıkırdağı tamamen yeniler mi?
PRP doku iyileşmesini destekler ve ağrıyı azaltır; ancak tamamen yok olmuş bir kıkırdağı yeniden inşa etmez.