Omuz eklemi, bir yuva ve bu yuvaya giren bir baş kısımdan oluşur. İlk çıkık anında, yuvayı derinleştiren labrum adı verilen kıkırdak halka yırtılır (Bankart Lezyonu). Bu yırtık kendi kendine iyileşmediğinde, omuz her zorlanmada kolayca öne veya arkaya doğru kaymaya başlar. Zamanla bu durum, eklem yüzeylerinde kemik kayıplarına ve kıkırdak aşınmalarına yol açabilir.
Bu durumun tedavisi (özellikle cerrahi müdahale) şu kişiler için kritik öneme sahiptir:
Genç ve Aktif Bireyler: 20 yaş altındaki ilk çıkıklarda tekrarlama riski %80-90 civarındadır.
Sporcular: Özellikle basketbol, voleybol, hentbol gibi kolun baş üstü kullanıldığı sporlarla uğraşanlar.
Kemik Kaybı Olanlar: Çıkıklar nedeniyle yuva veya baş kısmında aşınma meydana gelenler.
Günlük Aktiviteleri Kısıtlananlar: Uyurken veya giyinirken bile omuzu çıkan kişiler.
Tedavi yaklaşımı, hastanın yaşına ve omuzdaki hasarın boyutuna göre belirlenir.
Konservatif (Ameliyatsız) Tedavi: * Fizik tedavi ile omuz çevresi kaslarının (Rotator Manşet) güçlendirilmesi.
İleri yaşlı ve aktivite düzeyi düşük hastalar için tercih edilebilir.
Cerrahi Tedavi (Artroskopi):
Kapalı Yöntem: Genellikle 3 küçük delikten girilerek yırtılan labrum dokusu özel "çapalar" yardımıyla yerine dikilir.
Açık Ameliyat (Latarjet): Eğer kemik kaybı fazlaysa, başka bir kemikten parça alınarak omuz yuvası desteklenir.
Rehabilitasyon: Ameliyat sonrası yaklaşık 4-6 hafta askı kullanılır, ardından profesyonel bir fizik tedavi süreci başlar. Tam spora dönüş genellikle 6. ayı bulur.
Kendi kendime yerine takabilir miyim?
Hayır, bu damar ve sinir yaralanmalarına yol açabilir. Mutlaka bir uzman müdahale etmelidir.
Ameliyat şart mı?
Tekrarlayan vakalarda ve genç hastalarda eklem harabiyetini önlemek için cerrahi genellikle altın standarttır.
Fizik tedavi ile tamamen geçer mi?
Kaslar güçlenerek stabiliteyi artırabilir ancak yırtık olan bağ dokusunu fizik tedavi geri döndüremez.
Ameliyat sonrası tekrar çıkar mı?
Modern tekniklerle başarı oranı %90'ın üzerindedir ancak çok ağır travmalarda düşük bir risk kalır.